U vremenu kada televizor nije bio u svakoj kući, a odlazak u bioskop bio rijetkost, film je dolazio narodu. Upravo takva priča vezana je za Plav, Gusinje, Murinu i okolna sela, gdje su tokom druge polovine 1970-ih pa sve do ranih 1980-ih godina organizovane pokretne filmske projekcije.
Na fotografiji su ljudi koji su bili srce te priče: Branko Vujošević, Bako Šahmanović, Avdo Šahmanović i Ismet iz Pljevalja – čovjek čije prezime možda nije zapisano, ali čija uloga nikada neće biti zaboravljena.
Film kao događaj
Dolazak filma u selo bio je praznik.
Ismet bi kombijem dolazio iz Pljevalja, noseći projektor i filmske trake. Zajedno sa Brankom, Bakom i Avdom, obilazio bi sela od Vusanja pa dalje kroz gusinjski kraj.
Na nekoj kući bi razapeli bijelo platno. Livada bi postajala bioskop.
Ljudi su dolazili sa svih strana – pješke, sa stolicama, ćilimima, djecom u naručju.
Za mnoge je to bio prvi film u životu.
Ko je stajao iza svega
Ove projekcije bile su dio organizovanog sistema:
Radnički univerzitet Plav sprovodio je aktivnosti na terenu
U njegovom sastavu bili su Gusinje i Murina
Organizaciju je pomagala Međurepublička zajednica iz Pljevalja
Sve se realizovalo u saradnji sa opštinom Plav
U to vrijeme radnički univerziteti imali su ključnu ulogu u obrazovanju i kulturi, posebno u manjim sredinama.
Put jednog filma
Jedno filmsko veče značilo je i putovanje:
Dolazak iz Pljevalja
Projekcije u gusinjskim selima (Vusanje i druga mjesta)
Nastavak prema plavskim selima
Završnica u Murini
Nakon toga bi se putevi razdvajali:
Branko, Bako i Avdo vraćali bi se prema Plavu, dok bi Ismet išao nazad za Pljevlja – sve do nove projekcije.
Vrijeme koje se ne zaboravlja
Period od sredine 70-ih do 1982/83. godine bio je vrijeme kada je film spajao ljude.
Kasnije, dolaskom televizije i otvaranjem centara za kulturu, ovakve projekcije su polako nestajale. Ali sjećanja su ostala – na noći pod zvijezdama, na svjetlost projektora i na ljude koji su donosili radost.
Više od filma
Ovo nije samo priča o filmu.
Ovo je priča o ljudima: Branku, Baku, Avdu i Ismetu – koji su donosili kulturu tamo gdje je bila najpotrebnija.
Jer nekada je bilo dovoljno razapeti platno između dva drveta…
i cijelo selo bi dobilo svoj bioskop.